0
products in your shopping cart
Total:   € 0.00 details
There are no products in your shopping cart!
We hope it's not for long.

Visit the shop

Schneider: Geschiedenis, opkomst en ondergang

Naast het genot dat Art Nouveau en Art Deco glas oproept als je het ziet en voelt, beleven wij een intens plezier aan het lezen over deze kunstobjecten. Vandaar dat wij u een vertaald uittreksel van het boek: Maitre Verrier niet willen onthouden. Dit uittreksel werd gemaakt door Erik Buijn, een liefhebber van Schneider, die wij hartelijk danken voor deze vertaling en zijn toestemming om het hier aan u te presenteren.

Schneider: Maittre Verrier; Geschiedenis, opkomst en ondergang

 

Charder – Le Verre Français is het enige gekende merk in de geschiedenis van de Art Deco glaskunst dat niet zoals bij Gallé, Daum of Lalique, de naam van één man is. Inderdaad, geen enkele glaskunstenaar met de naam Charder heeft ooit bestaan. Charder – Le Verre Français vertegenwoordigt in feite een belangrijk deel van de productie van de grootste glaskunst fabriek van Europa (uitgedrukt in werknemers en in productiecapaciteit) in de jaren 1920-30: het glaskunstbedrijf Schneider, waarvan de naam een internationale faam uitstraalt.

Wat verklaart deze bijzondere situatie in de geschiedenis van de Art Deco glaskunst? Charder – Le Verre Français is het voorbeeld, uniek in die tijd, van de toepassing van een moderne marketingtechnologie op decoratieve voorwerpen. Het gaat om het gebruik van een handelsmerk, voorbehouden aan een deel van de productie van een bedrijf.

Deze strategie, in deze tijd veel voorkomend, laat toe twee verdelingsnetten te gebruiken, waarbij de prijzenpolitiek verschillend is. 75 jaar geleden moest men dit nog uitvinden. Charder – Le Verre Français is opgericht door de firma Schneider met een drievoudig doel. In de eerste plaats, beantwoorden aan een aanzienlijk uitgebreide markt nl. de Noord Amerikaanse markt. Men moet zich herinneren, dat in de jaren ’20, jaren die voorafgingen aan de grote economische crisis in 1929, Amerika een mateloze consumptiedrift vertoonde. Dit kwam tot uiting door een voortdurende zoektocht naar noviteiten, die tevens een bijzondere aantrekkingskracht in zich hadden, omdat deze model stonden voor de oude wereld en zijn manier van leven.

In de tweede plaats, dit merk voorbehouden aan glaskunstvoorwerpen, die vervaardigd werden volgens een techniek, die toeliet in grote hoeveelheden te produceren, in serie zou men kunnen zeggen: nl. de gravering met zuren. De dimensie van het distributieapparaat van de firma Schneider, alsook de uitgebreide afzetmarkt charder1rechtvaardigden perfect deze industriële keuze.

Tenslotte, het merk Schneider niet ontwaarden, het embleem van de firma, dat stond voor stukken, die in veel kleinere series gemaakt werden, of zelfs uniek waren en vervaardigd werden volgens meer gesofistikeerde technieken: tussenlagen, graveren met wiel of slijpsteen, warmtebehandeling….

Deze stap, enig in zijn soort in die periode, komt zeker voor rekening van Ernest Schneider, oudste broer van Charles en commercieel verantwoordelijk voor de firma. Charles op zijn beurt, heeft op perfecte wijze door zijn scheppingsvinding, aan deze strategische mijlpaal bijgedragen.

Laten we nochtans teruggaan naar de redenen van deze merkkeuze. Het gaat slechts om vermoedens, maar geleid door de herinneringen die worden gekoesterd aan de enorme persoonlijkheid van de grootvader volgt de volgende verklaring:

Charder is duidelijk de samentrekking van Charles Schneider. Zelfs door zich onder pseudoniem op de Amerikaanse markt te manifesteren, wilde de grootvader toch zijn werk signeren. Een begrijpelijke wens van de artiest en een bewijs van een zeer sterk en gerechtvaardigd bewustzijn van zijn genie…

Le Verre Français is het bewijs van nationalistische trouw van een man, afkomstig uit de Alsace, aan zijn land, waar zijn ouders in 1870 door de Duitsers waren weggejaagd en die eraan hield dat zijn werk een internationale uitstraling zou zijn van een land dat hem zeer dierbaar was.

Tot besluit, is het nuttig om een parallel te trekken tussen drie firma’s die ieder op een quasi industriële manier technieken hebben toegepast op de glaskunst vervaardiging. Hun doel was hetzelfde: in voldoende hoeveelheden te produceren om de uitgebreide markt en de uitvoer te kunnen voorzien. Charder – Le Verre Français en Gallé hebben de gravering met zuren gebruikt. Lalique heeft het geperst glas gebruikt. Het succes van deze firma is het gevolg van het samengaan van een buitengewoon getalenteerd artiest met een commercieel talent.
Dit boek was onmiddellijk uitverkocht en niet meer herdrukt of vertaald en werd beschouwd als de enige referentie voor kenners, die verliefd waren op de glaskunst. Het werd nog meer gewaardeerd, omdat veelal de oorspronkelijke werktekeningen uit die tijd niet altijd toegankelijk waren.

De artistieke revolutie van Charles Schneider

De glasfabriek Schneider heeft, vanaf 1918, na noodgedwongen gebruiksglas te hebben geproduceerd, twee merken gecreëerd voor glaskunstwerk: Schneider en Le Verre Français. Men weet met zekerheid dat één man, Charles Schneider, de auteur was van de talrijke gecreëerde modellen. Men is getroffen door zijn bezetenheid tot scheppen en zijn tekentalent.

De rol van Ernest Schneider, op het commerciële plan in het succes van de firma was doorslaggevend: hij had perfect begrepen, dat de grote buitenlandse markten buitengewone mogelijkheden openden. De kwaliteiten van Ernest, samen met het buitengewoon talent van Charles, maakten van de glasfabriek Schneider, de eerste Franse onderneming op dit gebied, weliswaar gedurende een beperkte periode van nauwelijks tien jaar. De uitbreiding kwam tot stilstand, zoals bij vele andere ondernemingen, door de crisis van 1929, die van de markt slechts een gedeelte overliet met beperkte afzetmogelijkheden.

De glaskunst gebruikt breekbaar materiaal, maar de overvloedige fotoverzameling, laat toe de herinnering aan een groot schepper blijvend te bewaren. Na verificatie bij oude werknemers en bij de familie zelf, kunnen we vaststellen dat het aantal gecommercialiseerde decoraties op zou lopen tot ongeveer 150 of iets meer – het aantal leverrefrancais1van hun variaties is niet met zekerheid vast te stellen, zelfs niet bij benadering.

De productie van Le Verre Français werd in de periode tussen 1920 en 1929 uitgevoerd. De produktie van dit glas was in die periode fenomenaal in de Nieuwe Wereld, doordrongen van een markt steeds op zoek naar nieuwigheden, een boodschap die perfect begrepen werd door de gebroeders Schneider.

De veranderingen van deze productie komen niet plotseling, maar zijn genuanceerd, alsof Charles Schneider de nieuwe modellen heeft willen uittesten, vooraleer ze op te nemen in zijn collectie, hierbij echter altijd vooroplopend op kunstgebied. Hij wist ook dat zijn Franse en Europese klanten niet op hetzelfde moment en dezelfde wijze reageerden als zijn Angelsaksische klanten.

Hij had er het evidente bewijs van door de hoeveelheden, die naar de Verenigde Staten geëxporteerd werden, die begerig de nieuwigheden opslokten, die ver vooruit waren op de nationale concurrenten, die behoudender, minder creatief, minder gedurfd en minder aanwezig waren in Noord Amerika.

De decoraties van Le Verre Français (de Art Nouveau was toen al op zijn retour) inspireerden zich ook op de fauna en vooral op de flora, maar in een stijl, die totaal verschillend was, met wat tot 1914 in de mode was. Het is de grote periode, in de Arts Décoratifs, van de rozen, de dahlia’s, de margrieten en andere bloemen. Ze worden nu in een meer sobere gestileerde vorm voorgesteld, de tinten zijn tegengesteld, botsen soms, het paars, vermiljoen, oranjetinten, blauw en tango overheersen. De tinten doen snel de halftinten van de Art Nouveau vergeten. Deze keuze van tegengestelde tinten, paste Charles Schneider natuurlijk toe in de collectie Schneider, maar ook in deze van Le Verre Français , alhoewel daar het kleurenpalet kleiner was dan in de eerste collectie: 17 tinten i.p.v. 32.

De faunadecoraties zijn zeer natuurgetrouw en hetzelfde geldt voor de floramotieven uit dezelfde periode, maar vanaf 1922-23, veranderden de decoraties en vormen, afgeleid uit de botaniek zeer snel naar een meer zuivere gestileerde vorm, die de Art Deco aankondigt. Zeer snel zal Charles Schneider, als echte voorloper, de vormen en decoraties veranderen en ze meer abstract maken, meer geometrisch, tot aan de expositie des Arts Décoratifs in 1925. Deze nieuwe stijl zal daar zijn hoogtepunt bereiken, om dan snel om te buigen en zijn aantrekkingskracht voor het publiek te verliezen.

Stilaan, rond 1927-28, verdwijnen ook de tot dan toe gebruikte kleuren. Ze worden vervangen door lagen op verschillende niveaus of door gekleurde glasmassa’s wat natuurlijk goedkoper was dan de emailpoeders. Na talrijke wijzigingen, het bewerken met een slijpwiel of met zuren gaf een andere soort insnijding, die meer geometrische stijlen toeliet, komt hij tot een stijl die past bij de nieuwe meubelstijl, waarvan de lijnen rechter en strakker geworden zijn, en die de zachte krullen en bochten van de oude stijl vervangen hebben.

about the author

No comments

The comments are closed.